شرکت تکثیر و پرورش آبزیان گستر پارس اراک- ABZIAN GO STAR PARS-ARAK

گونگی تغذیه ماهیان و تکثیر انواع ماهی طلایی

ِيکِي از مهمترِين نکات در نگهدارِي ماهي هاي تزيينِي و تکثِير و پرورش آنها نحوه تغذِيه و نوع غذاهايي است که به آنها داده مي شود .متاسفانه با تمام اهميتِي که تغذِيه و چگونگِي آن درنگهدارِي و پرورش ماهي ها دارد ، اما با وجود اِين به طور صحِيح و فنِي اِين امر بدرستِي مورد آموزش و توجه علاقه مند قرار نگرفته است .در تغذِيه ماهي ها چند عامل بايد مورد توجه قرار علاقه مندان گِيرد که عبارتند از :

الف : چند نوع غذا بايد به ماهي ها داده شود ؟

ب : روزِي چند بار بايد به ماهي ها غذا داد ؟

ج : در هر وعده بايد چقدر غذا به ماهي ها داده شود ؟

د : آِيا تغذِيه ماهي ها در فصول مختلف فرق مي کند ؟

ه : در صورت رفتن به مسافرت ِيا دور بودن از منزل براِي تغذِيه ماهي ها چه باِيد کرد .

در پست های بعدی به ترتیب توضیح میدم.



الف : چند نوع غذا بايد به ماهي ها داده شود؟

ماهي ها از نظر تغذِيه با ِيکدِيگر متفاوت بوده و هر گروه از آنها مواد غذاِيِي خاصِي تغذِيه مي نماِيند .ماهي ها ِيک گونه نِيز در سنِين مختلف ممکن است عادات غذايي متفاوتِي داشته باشند .به طور کلِي ماهي ها ممکن است گوشتخوار ، گِياهخوار و ِيا همه چِيز خوار باشند .ماهي هاي گوشتخوار در مقاِيسه با ماهي ها گِياهخوار خود بدو دسته تقسِيم مي شوند ، اول ماهي هايي که از جانوران کوچک بِي مهره تغذِيه مي نماِيند.دوم ماهي ها ماهِيخوار که غذاِي اصلِي آنها را ساِير ماهي ها تشکِيل مي دهند .در هر صورت معمولا حتِي ماهي هايي که عادات غذايي خاصِي دارند ، در سنِين مختلف گاهِي ممکن است بطور اتفاقِي و ِيا انتخابِي اقدام به خوردن انواع دِيگر غذاها بنماِيند .



نکته مهم اِين است که اکثرا در شرايط آکوآريومي مي توان تا حدودِي عادات غذايي بِيشتر ماهي ها را تغِيِير داده و ِيا کنترل نمود .براِي مثال سِيکلِيدها با اِينکه عموما گوشتخوار هستند ، با وجود اِين بخوبِي مي توان آنها را با غذاهاِي آماده تغذِيه نمود .اصولا ماهي ها حتِي در شرايط طبِيعِي وقتِي که غذاِي اصلِي آنها پِيدا نشود ، مي توانند از انواع دِيگر غذاها بطور موقت استفاده نماِيند .بدون شک در صورتِيکه غذا با سِيستم گوارشِي آنها مغاِير و زمان تغذِيه آنها از اِين غذا طولانِي باشد ، رشد و نمو آنها کامل نخواهد بود و اِين بخصوص در مورد ماهي ها آکوآريومي صدق مي کند ، زِيرا ماهي ها به اجبار آنچه را به آنها داده مي شود، مي خورند .



در نگهدارِي و پرورش ماهي ها بايد تا حد امکان سعِي شود که بآنها غذايي داده شود که مشابه ِيا مترادف غذاِي آنها در محِيط طبِيعِي باشد .از آنجاکه آپارتمان نشِينِي و زندگِي ماشِينِي امروزِي تولِيد ِيا جمع آورِي غذاهاِي زنده و مخصوص ماهي ها را مشکل و ِيا غِير ممکن ساخته است ، کارخانه هاي تهِيه مواد غذايي ماهي هاي تزيينِي اقدام به ساختن انواع غذاهاِي آماده نموده در برخِي موارد غذاِي خاصِي براِي هرگونه ماهِي ِيا گونه هاِي مشابه درست کرده اند .شکِي نِيست که اِين غذاها هرچند هم که کامل باشند جاِي غذاهاِي طبِيعِي را نمي گِيرند ، با وجود اِين ، خوب ِيا بد امروزه شاِيد بِيش از 90 درصد غذاِي ماهي ها زِينتِي از اِين منبع تامين مي گردد .غذاهاِي آماده معمولا منشا جانورِي و گِياهِي داشته و اکثرا انواع وِيتامي نها و املاح لازم نِيز بآنها اضافه مي شود .جانوران مختلف نه تنها از غذاها براِي تولِيد انرژِي و ماده سازِي استفاده مي نماِيند ، بلکه مانند انسان از خوردن آنها هم لذت مي برند .بنابراِين حتِي اگر براِي تغِيِير ذائقه و دادن لذت بِيشتر به ماهِي هم شده بايد سعِي شود که بطور مرتب از دادن غذاِي آماده و آن هم منحصرا ِيک نوع از آنها خوددارِي شود .



بطور کلِي مي توان انواع غذاهاِي ماهي ها را به دو دسته غذاهاِي آماده و غذاهاِي طبِيعِي تقسِيم نمود .همانطور که ذکر شد غذاهاِي آماده را معمولا با توجه به نِياز غذايي گونه هاِي مختلف مي سازند .بنابراِين در مصرف آنها براِي انواع مختلف ماهِي بايد دقت بعمل آِيد.از آنجا که اِين غذاها بهِيچ وجه نمي توانند جاِي غذاِي طبِيعِي را بگِيرند ، لذا حداقل بايد سعِي شود که هر چند وعده ِيکبار به ماهي ها غذاِي مناسب دِيگرِي داده شود .همچنِين بهتر است همواره حداقل دو نوع غذاِي آماده ِيکِي بصورت ترکِيبِي و دِيگرِي انواعِي مانند کرم توبِي فکس خرِيدارِي شود يک در ميان براِي تغذِيه ماهي ها مصرف گردند .نوع دِيگر غذاِي ماهي ها ، غذاهاِي طبِيعِي هستند که خود به غذاهاِي زنده و غذاهاِي گوشتِي تازه ، منجمد و ِيا پودر شده که از منبع جانورِي به طور مستقِيم تهِيه گردِيده اند، تقسِيم مي گردد .در اِينجا به ذکر برخِي از مهمترِين انواع اِين غذاها مي پردازِيم :

غذاهاِي زنده ؛ شناسايي ، تولِيد و مصرف آنها

در پرورش تجاري ماهِي و طِيور اکثرا ملاحظه مي شود که در اثر تغذِيه مصنوعِي نه تنها مقاومت آنها در برابر بِيمارِي کم شده و قدرت تولِيد مثلِ آنها کاهش مي يابد ، بلکه رنگ و شکل ظاهرِي و مزه گوشت آنها نِيز در مقاِيسه با انواعِي که در طبِيعت و با تغذِيه طبِيعِي تولِيد مي شوند ، کاملا متفاوت مي باشد .



غذاهاِي مصنوعِي هرچند هم کامل باشند ، با وجود اِين از نظر برخِي املاح و مواد معدنِي و نِيز ترکِيبات وِيتامي نها بدون شک داراِي کمبودهايي مي باشند .دلِيل اصلِي آن اِينست که هرگز نمي توان با غذاِي مصنوعِي گوشت سفِيد ِيا قرمزِي تولِيد نمود که از نظر مرغوبِيت و مزه مشابه انواع طبِيعِي باشد .تغذِيه مصنوعِي ممکن است رشد و نمو دام ِيا ماهِي مورد پرورش را در حد مورد نظر تامين نماِيد ، اما با وجود اِين اثر صد در صد طبِيعِي بر روِي کار غدد داخلِي و در نتِيجه تولِيد مثل آنها دارد .



ماهي ها آکوآريومي در دو مرحله از زندگِي خود احتِياج مبرم به غذاِي طبِيعِي دارند تا بتوانند از نظر تولِيد بافت و نِيز فعالِيتهاِي تولِيد مثلِ رشد و نمو کامل داشته باشند .اولِين مرحله دوره رشد و نمو نوزاد پس از جذب کِيسه زرده با مرحله اِي است که بصورت بچه ماهِي نسبتا کامل در مي آِيد .دومي ن مرحله همزمان با شروع تولِيد عناصر تناسلِي شامل تخم و اسپرم تا پاِيان دوره تخمرِيزِي ِيا زنده زايي است .ماهي هايي که در اِين دو مرحله از زندگِي غذاِي زنده و طبِيعِي درِيافت نماِيند ، رشد و نمو و تولِيد مثل آنها تا حدودِي قابل مقاِيسه با ماهي ها در شرايط طبِيعِي مي باشد .



برخِي از ماهي ها در شرايط آکوآريومي اگر غذاِي مناسب و طبِيعِي کافِي درِيافت ننماِيند ، هرگز قادر به تولِيد مثل نخواهند بود ولِي برخِي دِيگر تا حدودِي تولِيد مثل مي نماِيند اما قدرت بارورِي آنها و سلامت و مقاومت نوزادانشان قابل مقاِيسه با ماهي ها در شرايط طبِيعِي و ِيا ماهي هايي که قسمتِي از جِيره غذاِيِي خود را بصورت غذاِي زنده و بخصوص همزمان با دوران بارورِي درِيافت مي نماِيند، نمي باشد .



اگرچه تهِيه ، تولِيد و تامين برخِي از مواد غذايي زنده تا حدودِي آسان است ، با وجود اِين اکثر آکوآريوم دارها و حتِي آکوآريوم فروشِيها و تولِيد کنندگان ماهي ها تزيينِي چندان توجهِي به آن مبذول نمي دارند .دلِيل اصلِي آن عدم آگاهِي از انواع غذاهاِي زنده و شناخت آنها و نِيز عدم تولِيد برخِي از انواع آنها توسط بخشهاِي تولِيد کننده و عرضه آنها به علاقمندان مي باشد .



معمولا غذاِي زنده به انواع غذاهايي گفته مي شود که بصورت زنده به ماهي ها داده مي شوند .اگرچه عده اِي غذاهاِي گوشتِي منجمد را نِيز جزو غذاهاِي زنده به حساب مي آورند با وجود اِين از آنجا که بِين ِيک ماده غذايي زنده و نوع منجمد آن ، مخصوصاً با توجه به نحوه انجماد و مدت زمان نگهدارِي آن بصورت ِيخ زده تفاوت چشمگِيرِي وجود دارد ، لذا بهتر است اِين غذاها را به دو دسته غذاهاِي زنده و غذاهاِي طبِيعِي تقسِيم نماييم .بدون شک غذاِي زنده نِيز خود غذاِي طبِيعِي است ولِي از نظر فقدان واژه هاِي خاص مي توان اِين نامگذارِي را قبول کرد .غذاِي طبِيعِي مورد نظر نِيز ممکن است به صورت مختلف مانند تازه ، منجمد ، آرد و غِيره وجود داشته باشد .



ساده ترِين غذاِي طبِيعِي که مي توان به ماهي ها داد گوشت تازه قرمز ِيا سفِيد فاقد چربِي است که بايد به اندازه هاِي بسِيار ، رِيز و قابل بلع توسط ماهي ها به آنها داده شود .بدون شک ارزش غذايي گوشت خالص ، کمتر از ارزش غذايي کرم خاکِي تکه تکه شده و ِيا ساِير غذاهاِي زنده مي باشد .علاوه بر گوشت قرمز و گوشت ماهِي ، گوشت مي گو و عضله صدفها ( در صورت در دسترس بودن ) قابل استفاده مي باشند .مصرف گوشت تازه بمراتب بهتر از گوشت منجمد است .غذاهاِي زنده که مي توانند مورد مصرف ماهي ها قرار گِيرند داراِي انواع زِيادِي هستند که برخِي از آنها در شرايط خاص قابل تکثِير و پرورش بوده و برخِي دِيگر بايد در موارد نِياز از محِيط طبِيعِي خود جمع آورِي شوند.

ضمیمه انتخابی شما

ماهِي طلايي

اندازه اِين ماهِي که بومي چِين ، منچورِي و ژاپن است متفاوت بوده و گاهِي ممکن است تا 20 سانتِيمتر ِيا بِيشتر هم برسد.

امروزه انواع مختلفِي از اِين ماهِي وجود دارد که همگِي نژادهاِي حاصل از ماهِي طلايي وحشِي و ِيا ماهِي حوض است که در اثر تکثِير گزِينشِي به وجود آمده اند.

بِيش از ِيکصد سال است که در خاور دور تکثِير مصنوعِي اِين ماهِي رواج ِيافته و امروزه بِيش از ده نوع نژاد مختلف از آن به وجود آمده است .

اِين ماهي ها جزو انواع زِينتِي استوايي نِيستند ، بنابراِين مي توان آنها را در حرارت اتاق و بدون به کار بردن بخارِي نگهدارِي نمود .تکثِير آنها آسان و عملِي است ولِي مطابق اصول ژنتِيکِي و بازگشت آنها به شکل اولِيه و اجدادِي در انواع حاصل از نسلهاِي مختلف مشاهده مي گردد .از آنجا که نژادهاِي حاصله کنونِي همگِي در ِيک گونه قرار دارند بنابراِين اسم علمي همه آنها مشابه است .

تکثِير انواع ماهِي طلايي

اولِين بار تکثِير اِين ماهِي در زمانهاِي بسِيار دور در چِين انجام شد و امروزه تولِيد آن در براي تجارتِ در بِيشتر مناطق دنِيا مرسوم گردِيده است.تشخِيص نر و ماده تا حدودِي عملِي است .معمولا بر روِي سر و بدن ماهِي نر بالغ زائده هايي تکمه مانند بنام زائده هاِي مروارِيدِي مشابه آنچه در ماهِي سفِيد درِياِي خزر دِيده مي شود، بوجود مي آِيد به علاوه بدن ماهِي نر لاغرتر و کشِيده تر بوده و باله هاِي زوجِي آن درازتر است .برش ساقه دمي در مجاورت مخرج تناسلِي در ماهِي ماده بِيضِي است ، در صورتِيکه در ماهِي نر قسمت پايين آن لبه دارتر است .در شرايط طبِيعِي در صد نر و ماده بر خلاف بِيشتر جانوران دِيگر مساوِي نبوده و آمار موجود نشان مي دهند که تراکم نرها حدود 13 درصد ِيا کمتر از کل جمعِيت آنها مي باشد .



نکته جالب توجه اِين است که هر چه سن ماهِي افزاِيش مي يابد در صد تراکم نرها نسبت به ماده ها کاهش مي يابد .در ِيک گروه از 1000 عدد ماهي ها 4 تا 7 سانتِيمترِي ، تراکم نرها 45 درصد کل جمعِيت بوده در صورتِي که وقتِي طول آنها به 15 سانتِيمتر رسِيد ، درصد نرها صفر گردِيد .با توجه به اِينکه در اِين بررسِي دو ماهِي نر جوان مشاهده گردِيد که علاوه بر بِيضه ها داراِي تخمدان نِيز بودند ، اِين نظر پِيش آمده است که ماهي هاي نر با افزاِيش سن تغِيِير جنسِيت مي دهند .



سن رسِيدن به بلوغ در اِين ماهي ها بسته به نژاد و شرايط زِيست آنها فرق مي کند .برخِي از ماهي ها دم چادرِي در 9 ماهگِي بالغ مي شوند در صورتِي که برخِي نژادهاِي دِيگردر دو سالگِي و گاهِي سه ِيا چهار سالگِي بالغ مي شوند .معمولا نرها ِيکسال قبل از ماده ها بالغ مي شوند .



درجه حرارت لازم براِي تولِيد و رشد و نمو تخم نباِيد از 15 تا 25 درجه سانتِيگراد تجاوز کند .بهترِين درجه حرارت براِي تخم رِيزِي آنها 20 تا 22 درجه سانتِيگراد است .فصل تخم رِيزِي آنها در شرايط متوسط اِيران اردِيبهشت تا اواخر مرداد است .قطر تخمها بِين 25/1 تا46/1 ميلِيمتر است .در حرارت 25 درجه سانتِيگراد لاروها پس از 76 ساعت از تخم خارج مي شوند .



ِيکِي دو روز قبل از تخم رِيزِي ، معمولا ماهِي ماده توسط ِيک ِيا چند ماهِي نر به طور مرتب تعقِيب مي شود .تخم رِيزِي معمولا بر روِي گِياهان داخل آکوآريوم و گاهِي بر روِي سنگرِيزه هاِي کف آن هنگام غروب آفتاب ِيا صبح زود انجام مي شود .تخمها بر روِي گِياهان و ِيا روِي سنگرِيزه هاِي کف آکوآريوم مي چسبند .بعد از تخم رِيزِي بايد مولدِين را از آکوآريوم خارج نمود .



حفاظت از نوزادها و تغذِيه آنها مطابق ساِير انواع ماهيها ست.

نگهداری بهتر از ماهی های قرمز کوچک خانگی

ماهی قرمز کوچک یا Goldfish
ماهی قرمز کوچک یا همان ماهی طلایی (Goldfish) از معمول ترین ماهی هایی است که در منزل می توان از آنها نگهداری کرد. این حیوان کوچک خانگی که بسیار جذاب و دوست داشتنی می باشد در صورت مراقب مناسب می تواند تا چند سال در کنار ما در منزل زندگی کند.


اما متاسفانه بخاطر قیمت ارزان آن اغلب بهای لازم به آن داده نمی شود و در شرایط نامناسب نگهداری می شود و بیش از چند ماه عمر نمی کند. باید دانست که قیمت ارزان این ماهی های زیبا نباید با ارازن بودن جان این موجودات زیبا اشتباه گرفته شود. لذا لازم است برای فراهم آوردن شرایط مناسب زندگی آنها مواردی را رعایت کنیم.

ظرف نگهداری
اولین موضوعی که می تواند بعنوان یک عامل مهم در عمر بیشتر ماهی موثر باشد محل زندگی آن است. ظروفی که در آنها ماهی فروخته میشود اغلب کوچک می باشد و نباید اشتباه کرد و ماهی ها را در همان ظروف کوچک نگاه داشت. ماهی ها به اکسیژن موجود در آب احتیاج دارند و این اکسیژن از طریق سطح هوایی که با آب در تماس است وارد آب می شود. هرچه سطح مقطع بالای تنگ کوچکتر باشد اکسیژن کمتری می تواند وارد آب شود. پس سعی کنید تا آنجا که ممکن است از ظروف کوچک برای نگهداری ماهی ها استفاده نکنید.

آب
از آنجایی که ماهی در تمام طول عمر خود در آب می باشد لذا لازم است آبی که برای زندگی آن انتخاب می کنیم دارای شرایط مناسب زندگی باشد. معمولا" استفاده از آب شهری مشکل خاصی برای ماهی های قرمز ایجاد نمی کند. اما قبل از کنار گذاشتن آب برای ظرف ماهی، بگذارید یک دقیقه آب از شیر بیرون برود این باعث می شود برخی مواد شیمایی که احتمالا" در لوله رسوب کرده اند بیرون روند. برای اطمینان از خارج شدن موادی مانند کلر باید قبل از عوض کردن آب ماهی ها، بگذارید که آب بمدت یک شبانه روز در ظرف بماند. همچنین این عمل باعث می شود که آب دمای محیط را گرفته و تغییر آن برای ماهی ها خطری در بر نداشته باشد.

هرگز نباید اجازه دهید که آب ظرف ماهی ها کثیف شود، اینکار می تواند باعث بیماری، کوتاهی عمر و در نهایت مرگ آنها شود. برای تعویض آب هرگز آب را یک دفعه عوض نکنید، با آرامش کامل نیمی از آب ظرف را خالی کرده و سپس کم کم آب برداشته شده از ظرف را با آبی که از روز قبل نگه داشته اید جایگزین کنید. در هر صورت باید سعی کنید که کمترین استرس را به ماهی های کوچک منتقل کنید. شما باید در طول هفته یک یا دو بار آب ظرف ماهی ها را به اینصورت عوض کنید.

غذا
ماهی های قرمز کوچک حیوانات بسیار سخت جانی هستند و هر چیزی را می خورند. لذا به راحتی می توانید در شرایطی که غذای مناسب در دسترس ندارید از خرده های نان، شیرینی و ... به مقدار کم بعنوان غذا به آنها بدهید. اما اگر در نگهداری آنها مبتدی هستید به شما پیشنهاد می شود از غذاهای آماده آنها که ارزان قیمت هم می باشد تهیه کنید. فقط مطمئن باشید که غذایی را که می خرید مربوط به Goldfish می باشد. ماهی های نیز مانند انسان به پروتئین، ویتامین و ... برای رشد و زندگی نیاز دارند.

در ارتباط با غذا دادن باید دقت کنید که دادن زیاد غذا به آنها و ماندن آنها در ظرف باعث آلودگی آب شده و برای ماهی ها خطراتی به همراه خواهد داشت. سعی کنید به مقدار بسیار بسیار کم در سه نوبت غذایی همانند خودتان به آنها غذا دهید، مقدار آن باید بگونه ای باشد که اضافه غذا در آب نماند.

دمای محیط
بهترین دما برای زندگی این ماهی ها از حدود 10 تا 25 درجه سانتیگراد می باشد. دمای محیط هرگز نباید دفعتا" تغییر کند، تغییر تدریجی و ملایم دمای محیط یا آب برای آنها قابل تحمل می باشد.

نور
ماهی های قرمز کوچک نیز همانند سایر حیوانات یا گیاهان احتیاج به نور خورشید دارند. محل نگهداری آنها باید به گونه ای باشد که تغییر روز و شب در آن احساس شود. هرگز آنها در زیر نور آفتاب مستقیم و شدید قرار ندهید.

سایر شرایط
ریختن شن یا ماسه کف ظرف می تواند حس بودن در منزل را برای این ماهی ها بیشتر کند. دقت کنید که بیش از دو یا سه سانتیمر ارتفاع ماسه کف ظرف نباشد چرا که در غیر اینصورت می تواند محیط خوبی برای رشد خزه و باکتری ها باشد. همچنین باید از ماسه ایی استفاده کنید که لبه های تیز نداشته باشد تا باعث زخمی شدن ماهی ها نشود. در این رابطه هرگز از ماسه های رنگ شده استفاده نکنید.

بررسی رفتار
حداقل روزی دو نوبت یک دقیقه ای به رفتار ماهی های خود توجه کنید. به این ترتیب می توانید حرکت های غیر معمول آنها تشخیص دهید، در صورت بروز مشکل در رفتار آنها اگر علاقمند باشید می توانید از متخصصین نگهداری ماهی برای درمان آنها مشورت بگیرید. اما مطمئن باشید اگر موارد بالا را رعایت کنید مشکل خاصی برای آنها پیش نخواهد آمد.